เขาภูปลาร้า หรือเขาปลาร้า เป็นภูเขาหินปูนขนาดใหญ่ในจังหวัดอุทัยธานี ตั้งอยู่บริเวณรอยต่อระหว่างอำเภอลานสักและอำเภอหนองฉาง มีลักษณะภูเขาสูงชันและป่าธรรมชาติค่อนข้างสมบูรณ์ นอกจากเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติแล้ว ยังมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และโบราณคดี เนื่องจากค้นพบภาพเขียนสีก่อนประวัติศาสตร์บนเพิงผาหินบริเวณถ้ำประทุน

ภาพเขียนสีดังกล่าวมีอายุประมาณ 3,000–5,000 ปี ตามข้อสันนิษฐานจากแหล่งข้อมูลที่เกี่ยวข้อง เป็นหลักฐานสำคัญที่ช่วยให้เข้าใจวิถีชีวิตของมนุษย์ในอดีต โดยเฉพาะชุมชนที่มีวิถีชีวิตเกี่ยวข้องกับเกษตรกรรม สัตว์เลี้ยง และความเชื่อหรือพิธีกรรมของชุมชน

ภาพที่พบมีทั้งสีแดงและสีดำ ปรากฏเป็นรูปคนและสัตว์ เช่น ภาพคนกับวัว ภาพสัตว์เลี้ยง และภาพกลุ่มคนที่มีท่าทางคล้ายกำลังประกอบพิธีกรรมหรือร่วมขบวนแห่ นักวิชาการใช้ภาพเหล่านี้ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ สัตว์ และความเชื่อในสังคมยุคก่อนประวัติศาสตร์

แหล่งภาพเขียนสีได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2537 โดยกรมศิลปากรเป็นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการดูแลและอนุรักษ์หลักฐานทางโบราณคดีแห่งนี้

จุดเด่นของเขาภูปลาร้า

• แหล่งภาพเขียนสีก่อนประวัติศาสตร์ หลักฐานทางโบราณคดีที่มีคุณค่าต่อการศึกษาประวัติศาสตร์มนุษย์

• ภูเขาหินปูนและป่าไม้ มีภูมิประเทศสูงชันและทิวทัศน์ธรรมชาติที่น่าสนใจ

• เส้นทางเดินเขา เหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบการผจญภัยและการเดินศึกษาธรรมชาติ

• แหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ช่วยให้เข้าใจวิถีชีวิตและความเชื่อของคนในอดีต

ที่ตั้ง: หมู่ที่ 3 บ้านชายเขา ตำบลป่าอ้อ อำเภอลานสัก จังหวัดอุทัยธานี 61160

การเดินทาง: จากตัวเมืองอุทัยธานี ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 333 มุ่งหน้าอำเภอหนองฉาง จากนั้นใช้ทางหลวงหมายเลข 3438 สายหนองฉาง–ลานสัก แล้วเลี้ยวเข้าสู่เส้นทางไปเขาปลาร้า

ติดต่อสอบถามก่อนเดินทาง: เขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำประทุน โทร. 056-989-127 เนื่องจากการขึ้นเขาต้องติดต่อเจ้าหน้าที่นำทางก่อน